ГЕОРГИЙ САВВИЧ СЫРОМЯТНИКОВ
(1926-1991)
Литературовед, критик, тылбаасчыт, филологическай наука кандидата, 1976 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун чилиэнэ.
Георгий Саввич 1926 с. ыам ыйын 5 күнүгэр Томпо улууhугар төрөөбүтэ. Биллиилээх суруйааччы Анастасия Саввична бииргэ төрөөбүт быраата этэ.
1944 с. педагогическай институкка үөрэнэ сылдьан, баҕа өттүнэн, Аҕа дойду үлуу сэриитигэр барар. Фроҥҥа хайдах быhыыга-майгыга сылдьыбытын Георгий Саввич төрүт кэпсээбэтэ үhү. Ол кистэлэҥэ кини шифровальщик быhыытынан үлэлээбитигэр уонна ити туһунан 25 сыл устата иhитиннэриэ суохтааҕа эбит. Урал диэки Куйбышевтааҕы байыаннай уокурукка кини курдук үчүгэй суруксут, нууччалыы эҥкилэ суох билэр дьон наадалара. Инньэ гынан, кини бу олус уустук үлэ сорудахтарын эҥкилэ суох толорбута. 1947 сыллаахха олунньуга Дьокуускайга кэлбитэ.
1957 сыллаахха, ССКП КК кэтэхтэн үөрэнэр Үрдүкү оскуолатын, оттон 1961 сыллаахха ССКП КК Общественнай наукаларга комитетын литература уонна искусство кафедратыгар үөрэхтэри бүтэртээбитэ. Өр кэмҥэ Дьокуускайдааҕы кинигэ издательствотыгар кылаабынай редакторынан уонна директорынан, партия уобаластааҕы комитетыгар редакциялыыр-тылбаастыыр комиссия чилиэнинэн, Тыл, литература уонна история институтугар научнай сотруднигынан, учуонай-секретарынан, литература секторын сэбиэдиссэйинэн таhаарыылаахтык үлэлээбитэ.
Георгий Саввич тылбаасчыт быhыытынан үлэтин күүскэ сайыннарбыта. Нуучча биллиилээх суруйааччыларын Вера Панова «Аргыстар», Сэмэн Бабаевскай «Кыhыл Көмүс Сулус кавалера», о.д.а. айымньыларын сахалыы саҥардыбыта. Аны Иосиф Виссарионович Сталин суруйууларын 12 томнаах кинигэтиттэн кинини билэр, өйдүүр дьон этэллэринэн, 8 тому тылбаастаабыта. Кэлин ССКП историятын курдук бөдөҥ политическай кинигэ сүрүн тылбаасчытынан кини буолбута.
1991 с. олунньу 2 күнүгэр олохтон туораабыта.
Айымньылара:
Саха литературнай критикатын сорох боппуруостара: Ыстатыйалар.-Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1969.-124 с.
Бу брошюраҕа автор саха литературнай критикатын туһунан кэнники сылларга оҥортообут дакылааттарыгар, иһитиннэриилэригэр олоҕуран суруллубут ыстатыйалар хомулуннулар. Ыстатыйалар саха литературнай критикатын сорох ааспыт түгэннэрин уонна билиҥҥи соруктарын быһаарар, олору советскай литератураведение билиҥҥи проблемаларын кытта ситимниир биир сүрүннээхтэр.
Өй-сүрэх үрдүккэ дьулуһуута: Ыстатыйалар.-Дьокуускай: Кинигэ изд-вота, 1982.-135 с.
В статьях освещены вопросы развития современной якутской литературной критики, изучения фольклорных истоков литературы и творчества ряда видных писателей Якутии
***
Становление социалистического реализма в якутской прозе /Ред. Проф. М.П. Пархоменко.-Якутск: Кн. изд-во, 1967.-171 с.
Идейно-эстетические истоки якутской литературы /Ред. И.Г. Попов.-Якутск: Кн. изд-во, 1973.-88 с.
В работе кандидата филологических наук Г. С. Сыромятникова предпринята попытка изучения идейно-эстетических истоков дореволюционной якутской литературы. В данной книге, представляющей собой первую часть исследования, в основном освещается влияние русской литературы на творчество А. Е. Кулаковского, А. И. Софронова и Н. Д. Неустроева. Во второй части работы автор обратится к фольклорным истокам творчества якутских писателей
Литературно-художественная критика в Якутии (1939-1975 гг.): Ист.-лит. очерк.-Якутск: Кн. изд-во, 1990.-358 с.
Олоҕун уонна айар үлэтин туһунан:
Степан Афанасьевич Саввин Күн Дьирибинэ Күн Дьирибинэ фронтан суруга //Кыайыы: Саха фронтовик суруйааччыларын хоьоонноро, кэпсээннэрэ /В.С. Артемьев уруьуйа.-Якутскай: Кинигэ изд-вота, 1985.-С.43
Данилов Софр. Бырастыылаһар тыллар [Некролог] //Чолбон.-1991.-№4.- С.111-112.
Васильева Д.Е. Үлэлииргэ уустук кэм этэ / Д.Е. Васильева //Чолбон.-1996.-№5.- С.146.
Кириллин Д. Үтүө доҕор, эрэллээх табаарыс этэ / Д.Кириллин //Чолбон.-1996.-№7.- С.117-122.
Кириллин Д.В. Саха литературатын историятын үөрэппит учёнай / Д.В. Кириллин //Чолбон.-2001.-№5.- С.91-93.
Кириллин Д.В. Саха литературатын историятын үөрэппит учёнай / Д.В. Кириллин //Литература эйгэтигэр-үйэ аҥара: Рецензиялар. Ыстатыйалар. Ахтыылар.-Дьокуускай, 2002.- С.98-102.
Георгий Саввич Сыромятников //А.А. Николаев-Сиэн Чохчо Үйэлэри уҥуордуур сырдык мөссүөннэр.-Дьокуускай: Дани-Алмас, 2015.- С.39
Буойун суруйааччылар 1941-1945 /хомуйан оҥордо: С.Ф. Константинова.-Дьокуускай: Бичик, 2020.-50 с.
ИСПОЛЬЗОВАННАЯ ЛИТЕРАТУРА
Буойун суруйааччылар 1941-1945 / хомуйан оҥордо: С.Ф. Константинова.-Дьокуускай: Бичик, 2020.-50 с.
Кыайыыны уһансыбыттара: Орто уонна улахан саастаах үөрэнээччилэргэ аналлаах көмө библиограф. Ыйынньык /Саха Республикатын Нац. Б-ката, Оҕо уонна ыччат Киинэ; Хомуйан оҥордо Е.Н. Кычкина.-Дьокуускай, 2005.-59 с.
https://e.nlrs.ru/online2/100321?fromOpenPage=https%3A%2F%2Fnew.nlrs.ru%2Fopen%2F100321
Национальная библиотека Республики Саха (Якутия) https://new.nlrs.ru/authors/5055
