ВОЛШЕБНЫЙ МИР ОЛОНХО
Виртуальная выставка
1. Е.Д. Андросов Таатта олоҥхоһуттара, ырыаһытттара. II часть. г. Якутск, Центр культуры и искусства им. А. Кулаковского Министерства культуры РС(Я), 1993 .-47 с.
Таатта олоҥхоһуттара, ырыаһыттара:
Иван Елисеевич Кулаковскай-Оонньуулаах Уйбаан.-С.4;
Улуу Маалыкыс (Болуускун Уйбаан).-С.7;
Денис Тимофеевич Эльберяков (1887-1955 с.).-С.8;
Иона Никитич Хабыттин (1890-1959 сс.).-С.11;
Христина Никифоровна Слепцова .-С.12;
Дмитрий Ефимович Егоров .-С.16;
Өбүгэ Дьөгүөр (Андросов).-С.18;
Куохтаан Ыстапаан (1895-1948 с.).-С.18;
Кылачыыһап (Алексей Николаевич Харлампьев).-С.21;
Куохайаан (Степан Саввин).-С. 22;
Егор Яковлевич Бытасытов.-С.-22;
Дмитрий Семенович Бястинов-Быытыгый уус.-С. 24;
Алексей Захарович Попов-Чаҥый Өлөксөй.-С. 28;
Дмитрий Устинович Андросов-Тардыас Баайа5а.-С.29;
Иван Егорович Огочуяров-Баспарыйа.-С.31;
Дарабыан Мэхээйилэбис Дабыыдап.-С. 33;
Дмитрий Егорович Габышев.-С.39;
*****
2. В. Ермолаев Чурапчы олоҥхоһуттара.-Дьокуускай: Бичик нац. кинигэ кыһата, 1994.-48 с.
Олоҥхо- саха норуоутун духовнай баайа, ону хаҥатарга чурапчылар бэйэлэрин дьоһуннаах кылааттарын киллэрбиттэрэ.
(Талааннаах олоҥхоһуттар :Олоодо,И.Г. Теплоухов-Тимофеев, Сулумаата Уола, Сыҥынык, Иэгии Хотоок,Ырыа Миитэ,бырааттыы Чорообо уонна Чөлөс, Балагыас, Ырыа Чырыыкай, Ырыа Хооһой, Ырыа Ылдьаа Чэппиэдэй, Амматтан- Хойтоһуун…)
*****
3. Алексеева Г.Г. От фольклора до профессиональной музыки.-Якутск: Нац. кн. изд-во Бичик, 1994.-160 с.
Эта книга о заслуженном деятеле искусств РФ и РС(Я) Марке Николаевиче Жиркове -основоположнике якутской профессиональной музыки, выдающемся музыкально-общественном деятеле Якутии, фольклористе-исследователе и композиторе
*****
4. Попова А.С. Олоҥхо киэн киэлитигэр /Саха төрүт литературатын үөрэтэргэ көмө.-Дьокуускай: Сахаполиграфиздат, 1995.-128 c.
5. Поликарпова Е.М., Гоголева М.Т. Олоҥхону ыччакка: (Учуутал кинигэтэ).-Дьокуускай: Кудук, 1998.-64 с.
*****
Поликарпова, Евдокия Михайловна.
Олоҥхону — ыччакка : (Учуутал кинигэтэ). — Дьокуускай : Кудук, 1998. — 62 с.
6. Олоҥхо тыла-өһө: Кыра саастаах оскуола о5олоругар /Хомуйан оҥордо Е.П. Чехордуна, И.И. Попов, В.Ф. Ноева ойуулара.-Дьокуускай :Бичик, 1999.- 96 с.
Кинигэҕэ олоҥхо ойуулуур -дьүһүннүүр баай, этигэн тыла-өһө оҕолорго анаан олук хоһооннорунан бэрилиннэ.
*****
7. Емельянов Николай Васильевич Сюжеты Олоҥхо о защитниках племени / отв. ред. В.М. Никифоров.-М.: Наука, Сибирская издательская фирма РАН, 2000.-200 с.
Монография посвящена сюжетологии якутских олонхо о защитниках племена саха. Создана стройная концепция эволюции сюжета и всего эпического жанра….
Для фольклористов, этнологов, историков, всех интересующихся народным творчеством этносов России.
*****
8. Е.П. Чехордуна, Е.П. Иванова Олоҥхо эйгэтэ: (орто саастаах о5олорго аа5ар кинигэ) / Е.Чехордуна, Е. Иванова; [худож. Ю. Пестряков, С. Старостина].-Дьокуускай:Бичик, 2005.- 72 с.
Кинигэ5э олоҥхо муҥура биллибэт киэҥ эйгэтиттэн тылы туттуу туһунан сурулунна.
Киһи уйулҕатын араас хамсааһынын бэлиэтиир өйдөбүллэри олоҥхо тылынан арыйан көрдөрүү, сиэрдээх хамсаныыны ойуунан дьүһүйүү оҕолор олоҥхону үөрэтэллэригэр көмө буолуо.
*****
9. Н.И. Филиппова
Олоҥхо тыла: саха лит. талан үөрэнэр анал куурус /Н.И. Филиппова.-Дьокуускай: Офсет, 2005.-28 с.
*****
10. Олоҥхо: өбүгэ үөрэҕэ уонна билиҥҥи кэм: олоҥхону сырдатааччылар форумнара (Дьокуускай, олунньу 27 күнэ, 2006 сыл) /Саха Респ. Үөрэҕиһ мин-та, Төрүт омуктар оскуолаларын чинчийэр ин-т . [ред. Бөлөх: Е.П. Чехордуна, У.М. Флегонтова] .-Дьокуускай:Офсет, 2006.-160 с.
*****
11. Н.И. Филиппова
Олоҥхоҕо кэпсэтии сиэрэ: Оскуола о5олоругар, студеннарга, ыччакка пособие./Н.И. Филиппова; САха Респ. үөрэҕин м-вота, Төрүт омуктар оскуолаларын чинчийэр ин-т.-Дьокуускай:Офсет, 2006.-48 с.
Бу кинигэ5э саха ураты түгэннэрэ (көрсүһүү-эҕэрдэлэһии, арахсыы-быраһаайдаһыы, билсии, махтал, буруйу билинии, көрдөһүү, о.да.) этэр тылын, хайдах туттарын-хаптарын туһунан олоҥхо холобуругар олоҕуран кэпсэтии барар
12. Олонхо о5ону, ыччаты иитиигэ, сайыннарыыга суолтата= Олонхо в развитии, воспитания личности: сборник научных работ / Сост.: Л.С. Ефимова, М.В. Трофимова.-Якутск: Бичик, 2007.-146 с.
*****
13. Ефимова Д.Г. Аммосова В.В. Олоҥхо оҕо уруһуйугар /«Олонхо педагогиката» серия. Иитээччигэ, төрөппүттэргэ көмө пособие.-Дьокуускай, 2007.-40 с.
Олоҥхо дойдутун умсулҕаныгар угуйан оҕо айар, ойуулуур дьоҕурун сайыннарыыга көмө.
14. Олоҥхо педагогиката: олоххо киллэрии суола -ииһэ, ньымалара: Респ. конф. матырыйааллара (Таатта улууһун Кыйыс., 2007) / [хомуйан оҥордулар: Е.П. Чехордуна, Н.И. Филиппова].-Дьокуускай: Компания «Дани Алмас», 2007.- 112 с. — («Олоҥхо педагогиката» серия 2004 c. олохтоммута).
Олоҥхо педагогикатын ис хоһоонуну, олоххо киирэр суолун -ииһин, ньымаларын биир оскуола холобуругар чинчийэн, үөрэтэн көрүү.
Иитээччигэ, учууталга, социальнай үлэһиккэ, олоҥхо педагогикатынан дьарыктанар дьоҥҥо ананар.
*****
15.Норуот ырыаһыта, олоҥхоһут Үстүүн Нохсоороп: /[хомуйан бэчээккэ бэлэмнээтилэр В.В. Капитонова, Л.У. Нохсорова, Т.М. Нохсорова; эппиэттээх ред. уонна киирии тыл авт. филол.н.к. С.Д. Мухоплева; биобиблиогр. ыйынньыгы о4ордо Н.И. Егорова].-Дьокуускай: Бичик, 2008.-192 с.
Норуот ырыаһыта, олоҥхоһут, САССР үтүөлээх артыыһа Үчтүүн Гаврильевич Нохсоров олоҕун, айар үлэтин сырдатар.
*****
16. Оҕо уонна олоҥхо: респ. науч.-практ. Семинар матырыйааллара.-Дьокуускай: Компания «Дани-Алмас», 2009.-64 с. (Олоҥхо педагогиката)
Кинигэҕэ Амма улууhун Бөтүҥ орто оскуолатыгар буолбут рес-
публикатааҕы научнай-практическай семинар матырыйааллара (да-
кылааттар, уруоктар, дьарыктар) талыллан Киирдилэр Үгүс матыры-
йаал олоҥхону толорорго утумнаахтык дьарыктанар «Оллоон» фоль-
клорнай бөлөх үлэтин, улуус, нэhилиэк, оскуола учууталлара олоҥхо
педагогикатыгар үлэлэрин уопутун сырдатар.
*****
17. Олоҥхо утума – үөрэх эйгэтигэр /Саха Респ. Үөрэҕин мин-вота, «Олоҥхо педагогиката» респ. Науч.-метод. Киин[хомуйан оҥордулар : Н.И. Филиппова, Е.П. Чехордуна…].-Дьокуускай: Компания “Дани Алмас”, 2009.-96 с
Үөрэх эйгэтин үлэһиттэригэр ананар.
*****
18. Олонхо педагогиката:олоххо киллэрии суола-ииһэ, ньымалара: Учууталга көмө пособие 2009
*****
19. Олоҥхо педагогиката: Учууталга көмө пособие / [Е.М. Парникова уо.д.а]; Саха Респ. үөрэҕин м-вота.-Дьокуускай: Бичик, 2009.-112 с.
Пособие5а олоҥхо педагогиатын сүрүн көстүүлэрин өркөн өйүн, айылгы силигин орто оскуолаҕа ырытыы-үөрэтии ньымаларын чинчийиигэ олоҕуран сурулунна.
*****
20. Мин олонхом биhигэ: саха оскуолатын программата/ В.М. Пермякова, Ф.Н. Дьячковская, С.А. Баснаева.-Дьокуускай:Бичик, 2009.-100с.
Программалар оҕо кыратыттан саҕалаан киэҥ эйгэҕэ тахсарыгар бэйэтин бэйэтэ сайдар суолун тобулуна үөрэнэригэр туhуланаллар.
Кинигэ алын кылаас учууталларыгар, иитээччилэригэр, төрөп-
пүттэргэ уонна киэҥ араҥаҕа ананар.
*****
21. Поликарпова, Е.М. Олонхонон оонньуу дьарыктар, уруоктар / Е.М. Поликарпова, Нь.Г. Никитина; Саха Респ. Үөрэҕириигэ министиэристибэ.-Дьокуускай: Компания «Дани-Алмас», 2009.-80 с.
Иһинээҕитэ:
Олоҥхо-норуот ыччатын айыы тыынныыр кыһата.- С.5;
Олоҥхоннон оонньуу дьарыктар.-С. 19;
Кыра кылааска олоҥхо уруоктара.-С. 33;
Олоҥхонон ооньуу уруоктар.-С. 44.
*****
22. В.И. Троева Оҕону олоҥхоҕо уһуйуу: үөрэх митод. босуобуйата /[В.И. Троева]; Саха Пресп. Үөрэҕириигэ министиэристибэтэ, Уус-Алдан улууһун Н.Н. Тарскай аатынан Баатаҕай орто оскуолата.-Дьокуускай: Компания «Дани Алмас», 2009.-64 с.
*****
23. Олоҥхо ойуулаах тылдьыта: кыра о5о, иитээччи, төрөппүт туһанарыгар аналлаах / [ хомуйан оҥордулар : В.В. Аммосова, Н.И. Филиппова, Е.П. Чехордуна; худуоунньук С.Е. Старостина, И.Ю. Пестряков].-Дьокуускай: Якут. край, 2009.-96 с.
Ойуулаах тылдьыт.
*****
24. Н.П. Тимофеев Оҕону олоҥхолуурга үөрэтии: уһуйааччыга аналлаах босуобуйа /Н.П. Тимофеев; Саха Респ. Үөрэ5ин м-вота.-Дьокуускай: Компания «Дани Алмас», 2009.-96 с.
Автор о5ону олоҥхолуурга үөрэтэр, уһуйар үлэтин, ньыматын, ситиһиилэрин билиһиннэрэр.
*****
25. Зверева А.Н. Олонхо. Мир вещей. Этно-арт: учеб.-метод. Пособие.-Якутск: Компания “Дани Алмас”, 2009.- 48 с. – (Педагогика Олонхо)
Данное издание -результат многолетнего труда педагога «нового» типа, педагога-исследователя, владеющего современными методами и технологиями художественного образования, способами самостоят-го конструирования педагогич-го процесса в условиях конкретной практич-й деятельности.
*****
26. Уткин Ксенофонт Дмитриевич Сборник трудов: в 16 кн. Кн. 5: Предфилософия олонхо: антитеза натурализма супранатурализма.-2010.-280 с.
В монографии прослежены и исследованы мифологические структуры мировоззренческих систем триединой связки: мифологии, религии, предфилософии на примере общетипических характеристик якутских олонхо и типологических сравнений с другими эпическими параллелями.
*****
27. Г.С. Попова -Санаайа Муҥха олоҥхото / Г.С. Попова-Санаайа; [эппиэттиир ред. филос. н.д.., проф. Б.Н. Попов]-Дьокуускай: Бичик, 2010.-184 с.
«Муҥха олоҥхото» диэн төрүт үгэһи тилиннэрэр аныгы кэскиллээх тосхол.
*****
28. Олоҥхо педагикатын төрүттэрэ / Е.П. Чехордуна, п.н.к. (салайааччы), Н.И.
Филиппова, филолог.н.к., Д.Г. Ефимова, Н.П. Карпова]; Саха Респ. Федер. гос. науч. тэрилтэ «Саха Респ. нац. оскуолаларынин-та».-Дьокуускай: Компания «Дани Алмас), 2010.-248 с.
*****
29. Олоҥхо уран тыла: ойуулаах тылдьыт /Саха Респ. үөрэҕин м-вота, Саха Респ. националь. Оскуолаларын инст-та; [тылдьыты оҥордулар В.В. Аммосова уо.д.а., редкол.: С.С. Семенова уо.д.а.; научн. консультант Н.Н. Ефремов, филол.н.д.; худож. М.С. Попова].-Дьокуускай: Компания «Дани Алмас», 2010.-176 с.
*****
30. Атласов А.В. Олонхону маска уhуйуу/А.В. Атласов-Төлөн; [уруһуйдары оҥордо М.Е. Атласова].-Дьокуускай: Олоҥхо, 2011.-40 с.
*****
31. Бои трех миров в стране. Олоҥхо дойдутугар айан: Настольная игра для детей младшего и среднего возраста по народному эпосу олонхо «Ньургун Боотур Стремительный», воссозданному на основе народных сказаний П. Ойунским в переводе В. Державина / Ред. М.Г. Колесова ; Худож. редактор С.К. Васильева.-Якутск: ОАО Медиа-холдинг «Якутия», 2012;
*****
32. Олоҥхо куукула таҥаһа: каталог / [хомуйан оҥордулар: В.В. Аммосова, Д.Г. Ефимова; киирии тылы суруйда А.Н. Жирков].-Дьокуускай: Бичик, 2012.-48 с.
Каталокка олоҥхо персонажтарынан үгэс буолбут быһыылаах-таһаалаах өҥнөөх-дьүһүннээх куукула таҥастара таҥыллан киирдилэр.
Иитээччилэр, төрөппүттэр, маастардар сахалыы тыыннаах оонньуур куукуланы оҥорон оҕо сайдар эйгэтин байыталларыгар ананар.
*****
33. Алгыстаах Айыы аартыгынан: ыйынньыктар, ахтыылар.-Дьокуускай: Бичик, 2012.-160 с.
Ньурба олоҥхоһуттарын, олоҥхону чинчийээччилэрэ, тарҕатааччыларын ыйынньыктара, ахтыылар.
*****
34. Чехордуна Е.П., Д.Г. Ефимова, В.В. Аммосова Олонхо5о иитэр үгэстэр: төрөппүккэ аналаах кинигэ.-Дьокуускай :Бичик, 2012.-40 с. (Олоҥхо педагогиката)
Олоҥхоҕо ыал олоҕун сэһэниттэн иитэр үгэстэр көстүүлэрин ырытыы, аныгы ыал оҕону иитиитигэр сүбэлэр киирдилэр. Кинигэ төрөппүттэргэ, олоҥхо педагогикатын олоххо киллэрээччилэргэ ананар.
*****
35. Оло ҥхо педагогикатын оҕо садыгар олохтооһун: (оҕо тэрилтэтигэр көмө пособие) / [хомуйан оҥордулар : Д.Г. Ефимова, С.С. Ю].-Дьокуускай: Бичик, 2013.-120 с.-(Олоҥхо педагогиката))
Иитээччигэ көмө пособие ылы, оскуоланы кытта олоҥхо педагогикатын аныгы ирдэбилгэ дьүөрэлээн олохтуурга оҕо тэрилтэлэрин уопутун түмэн оҥоһулунна.
*****
36. Олонхо в игровой деятельности детей /[cост: Ю.В. Андросова, Н.П. Александрова].-Якутск: Бичик, 2013.-64 с (Педагогика олонхо)
В пособии раскрываются основные психологические особенности
игровой деятельности детей дошкольного возраста, описываются развивающие игры и игрушки по мотивам якутского героического эпоса олонхо, разработанные педагогами дошкольных образовательных учреждений.
*****
37. Е.Е. Иевлев Олоҥхо иитэр оҥкуллара /Е.К. Иевлев . [рецензеннэр: Н.И. Филиппова, филолог.н.к. , Е.П. Чехордуна, п.н.к.]- Дьокуускай: Бичик, 2013.-88 с.
Кинигэ5э ааптар олоҥхону киһитийии үөрэҕин, киһи өйө-санаата, майгыта-сигилитэ иитиллэр эйгэтин курдук көрөн ырытар, анаарар ыстатыйалара түмүллэн киирдилэр.
38. Олонхо в игровой деятельности детей /[cост: Ю.В. Андросова, Н.П. Александрова].-Якутск: Бичик, 2013.-64 с (Педагогика олонхо)
В пособии раскрываются основные психологические особенности игровой деятельности детей дошкольного возраста, описываются развивающие игры и игрушки по мотивам якутского героического эпоса олонхо, разработанные педагогами дошкольных образовательных учреждений
*****
Игнатьева В.Б., Романова Е.Н., Осипова О.В., Винокурова Д.М., Жегусов Ю.И. Олонхо и общество: тезаурус современных этнокультуных представлений о героическом эпосе народа саха / В.Б. Игнатьева, Е.Н. Романова, О.В. Осипова, Д.М. Винокурова, Ю.И. Жегусов.-Якутск, 2013.-272 с.: 12 ил.
Сурунаалга тахсыбыт ыстатыйалар
1. П. Дмитриев Олоҥхо сүппүт кэрчигэ(П.А. Ойуунускай «Дьулуруйар Ньургун Боотур»олоҥхотун туһунан) // Хотугу сулус.-1973.-№6.-С.70-73;
2.Попов Г. Олонхо5о абааhы бухатыырдарын прототиптара //Хотугу сулус.-1984.-№12.-C.97-99;
3.Решетникова А. Саха олонхотун музыката //Хотугу сулус.-1987.-№7.-C.97-99;
4.Олоҥхо жанровай ис хоһооно //Чолбон.-1994.-№2.-С.172-180;
5. Кузьмина Е.В. Олоҥхо тылын нөҥүө оҕону амарах майгылаах, уйан сүрэхтээх гына иитии // Народное образование Якутии.-2002.-№1.-C.68-72;
6.Попова Г.С.-Санаайа. Олонхо и дети саха: опыт творческой свободы // Народное образование Якутии.-2004.-№3 (51).-C.94-96;
7.Г. Васильев Саха дьахтарын дьылҕата (М.Н. Андросова-Ионова чинчийэр, айар үлэтин туһунан: // Чолбон, 2005.-№11.-C. 93-96;
8.Тимофеев М. Дыгыйар олоҥхотун истибит дьоллоохпун. // Чолбон.- 2005.-№10.-C. 91-95.
9.Илларионов В.В. Талба талааннаах олоҥхоһут // Чолбон.- 2006.-№2.-C. 41-45;
10.Данилов В.Д. –Бэһэлэйдээх Болуодьа. Батыйа Бэрт Бухатыыр. Олоҥхо // Чолбон. 2006.-№2.-C. 45-61;
11.Павлова К.П. Олоҥхо-этнопедагогика уонна этнокультура чыпчаала // Чолбон.- 2006.-№8.-C. 60-63;
12.Филиппова Н.И. Оскуолаҕа олоҥхону үөрэтии историятыттан // Чолбон.- 2006.-№11.
13.Тобуруокап Н. Эрилик Эристиин –олоҥхоһут, суруйааччы (Суруйааччы Эрилик Эристиин төрөөбүтэ 115 сылыгар). // Чолбон.- 2006.-№9.-C. 81-83;
14.Колесов Лука. Гаврил Колесов уонна олоҥхо // Чолбон.- 2007.-№3.-C. 79-84;
15.Герасимов Г.Д. Олоҥхо образтара саха ойуулуур –дьүһүннүүр искусствоватыгар // Чолбон, 2007.-№11.
16.Данилова В.В. Олоҥхону кыра кылаастарга үөрэтии оҥкула. // Народное образование Якутии.-2007.-№2 (62).-C.123-126; Cлепцовп Е. Омуоһап олоҥхоһут кэпсиир буолара… // Чолбон.- 2005.-№10.-C. 83;
17.Герасимова Р.Е. О реализации подпроекта «Олонхо и будущее поколение» // Народное образование Якутии.-2007.-№3 (63).-C.96-99;
18.Артемьева А.И. Олоҥхо иитэр суолтата // Народное образование Якутии.-2009.-№2 (70).-C.111-113.
