НИКОЛАЙ ДМИТРИЕВИЧ СЛЕПЦОВ — ТУОБУЛААХАП
(1912-1964 сс.)
Николай Дмитриевич 1912 с. балаҕан ыйын 7 күнүгэр Чурапчы улууhун Бахсы нэhилиэгэр төрөөбүтэ. Кини драматург, бэйиэт, тылбаасчыт, артыыс быһыытынан биллэр. Маҥнайгы пьесатын «Селькор Сэмэни» 1929 с. суруйбут. Бу пьеса5а холбоһуктааһын саҕана кылаас охсуһуутун көрдөрбүт.
1936 с.Москватааҕы А.В. Луначарскай аатынан актердар маастарыстыбаларын үрдэтэр мастарыскыайга дьарыктаммыта. М. Горькай аатынан литературнай институкка үөрэммитэ. 1943 сылтан ССКП чилиэнэ, 1938 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. Биллиилээх драматург, театр режиссера, Саха музыкальнай драматическай театрыгар артыыстыы сылдьан, 1941 сыллаахха армияҕа ыҥырыллыбыта. Кыһыл армеецтан взвод хамандыырыгар диэри үүммүт. Лейтенант званиелааҕа. Сэриини 1945 сыллаахха Польшаҕа түмүктээбин, дойдутугар улус уордьаннаах төннөн кэлбитэ.
Хас да5аны билиҥҥи көстүүлээх пьеса ааптара, олортон «Дьулаан ыалдьыттар» диэн пьесатыгар Соҕурууҥҥу Корея5а империалистарын күөнтээһин туһунан суруйбут.
Николай Дмитриевич 1964 сыллаахха тохсунньу 16 күнүгэр өлбүтэ.
Сэрии туһунан сүрүн айымньылара, кинигэлэрэ:
- Өлбөөдүйбэт үйэ аҥаара
- Борис Бахсытов. Пьеса, 1942 с.
Айымньылара
Селькор Сэмэн: Пьеса.-Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1939.-67 с.
Патриоттар: Пьесалар.-Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1952.-52 с.
Алмаастаах тайҕаҕа.-Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1962.-136 с.
Чараңңа.-Дьокуускай : Кинигэ изд-вота, 1972.-180 с.
Хаһыаттарга, сурунаалларга тахсыбыт айымньылара:
Борис Бахсытов: пьеса // Хотугу сулус.-1943.-№3.-С.17
Ынырык ыалдьыттар (биир оонньуулаах пьеса) //Хотугу сулус.-1951.-№1(43).- С.43
Айан суолугар: хоһоон // Хотугу сулус.-1944.-№3.-С.11
Тыалынан киирбит холоругунан тахсар: пьеса //Хотугу сулус.-1958.-№6.-С.126
Хатың; Ыллаан дьиэрэтиэҕин; Ийэ барахсан : Хоһооннор // Хотугу сулус.-1965.-№1.-С. 63
Селькор Сэмэн: Пьесаттан быһа тардыы // Хотугу сулус.-№5.-С.31.
Олоҕо, айар үлэтэ:
Н. Туобулаахап .Театры ис сүрэҕиттэн таптыыра [П.А. Ойуунускай туһунан] //Хотугу сулус.- 1961.-№1.-С.34
Слепцов Николай Дмитриевич — Н. Туобулаахап фроннаа5ы дневнигиттэн //Кыайыы: Саха фронтовик суруйааччыларын хоьоонноро, кэпсээннэрэ /В.С. Артемьев уруьуйа.-Якутскай: Кинигэ изд-вота, 1985.- С.91-99
// Кыайыы : саха фронтовик суруйааччыларын хоһоонноро, кэпсээннэрэ / [хомуйан оҥордо И. И. Артамонов ; В. С. Артемьев уруһуйа ; киирии тыл авт. Софрон Данилов]. — Якутскай : Саха сиринээҕи кинигэ изд-вота, 1985. — С.91
Аввакумов П. Туох барыта тѳрүѳттээх… /П. Аввакумов //Чолбон.-2002.-№9.-С.94.
Туобулаахап П. «Кѳрбүппүн туоһулаан кэпсииргэ соруннум»: Дневниктэртэн /Н. Туобулаахап // Чолбон.-2004.-№5.-С.5-23.
Тумат С. Николай Туобулаахап дневниктэрэ / С. Тумат // Чолбон.-2004.-№5.-С.3-4.
Николай Туобулаахап фроннааҕы дневнигиттэн // Чолбон.-2010.-№5.-10
Николай Дмитриевич Слепцов- Туобулахов//А.А. Николаев-Сиэн Чохчо Үйэлэри уҥуордуур сырдык мөссүөннэр.-Дьокуускай: Дани-Алмас, 2015.- С. 43;
Буойун суруйааччылар 1941-1945 /хомуйан оҥордо: С.Ф. Константинова.-Дьокуускай: Бичик, 2020.-50 с.
Варвара Слепцова . Бахсыттан тахсыбыт талаан (Суруйааччы Ньукулай Туобулаахап тѳрѳѳбүтэ 100 сылынан). Ыстатыйа // Чолбон.-2012.-№9.-С.94
Егоров, Александр Александрович. Писатели Якутии : биобиблиографический справочник / А. Егоров, В. Протодьяконов, В. Павлова ; отв. ред. Г. С. Сыромятников ; [послесл.: С. Данилов, Г. Сыромятников] ; Союз писателей Якутии, Лит. музей им. П. А. Ойунского, Якут. респ. б-ка им. А. С. Пушкина. — Якутск : Якутское книжное изд-во, 1981. — 268, [3] с.
Писатели земли Олонхо: Биобиблиографический справочник / сост.: Д. В. Кириллин, В. Н. Павлова, С. Д. Шевков. — Якутск: Бичик, 2000. — 445, [1] с.: фот.
