Рубрика: Без рубрики

Артамонов И.И.

АРТАМОНОВ ИННОКЕНТИЙ ИВАНОВИЧ (1928-2010) Поэт, тылбаасчыт, Саха Республикатын культуратын үтүөлээх үлэhитэ, РСФСР уонна ССРС бэчээтин туйгуна, 1964 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. 1949 сылтан ССКП чилиэнэ, Уус Алдан улууhун бочуоттаах гражданина, Саха Республикатын Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. Күнүгэр Бороҕон (билиҥҥинэн Уус Алдан) улууһун 2-с  Өлтөх нэһилиэгэр төрөөбүтэ. 14 сааһыттан норуодунай суут сэкирэтээринэн үлэлээбитэ. Дьокуускайдааҕы педрабфакка үөрэнэ […]

Кудрин А.Г.

АРХИП ГЕОРГИЕВИЧ КУДРИН -АБАҔЫЫНЫСКАЙ (1907-1960) Поэт-тылбаасчыт, 1938 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. 1907 с. Тохсунньу 20 күнүгэр  Өлүөхүмэ оройуонугар Абаҕа нэhилиэгэр төрөөбүтэ. Абаҕа алта кылаастаах оскуолатын бүтэрэн баран, Дьокуускайдаа5ы педтехникумҥа, онтон  Иркутскайдааҕы педагогическай  институкка үөрэммитэ.Тыа сирин оскуолаларыгар учууталлыыра. Республика «Эдэр бассабыык», «Бэлэм буол» хаhыаттарын редакцияларыгар, Саха сиринээҕи кинигэ издательствотыгар, республика радионан биэриитин комитетыгар уонна Саха […]

Макаров Г.И.

ГАВРИЛ ИВАНОВИЧ МАКАРОВ — ДЬУОН ДЬАҤЫЛЫ (1914-1956) Поэт, тылбаасчыт, 1945 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. 1914 с. Олунньу 27 күнүгэр Чурапчы улууhугар Болтоҥо нэhилиэгэр Кындалга төрөөбүтэ. Оҕо caaha Түөйэ үрэх тардыытыгар ааспыта. Литератураҕа Түөйүлээхэп диэн псевдонимынан хоһоонноругар илии баттаан киирбитэ. 1932 сыллаахха «Төрөөбүт күүлэбэр» диэн бастакы кинигэтэ тахсыбыта. 1932 сылтан бэчээттэнэн барбыт. Сүнньүнэн поэзиянан дьарыктаммыта. […]

Сыромятников Г. С.

ГЕОРГИЙ САВВИЧ СЫРОМЯТНИКОВ (1926-1991) Литературовед, критик, тылбаасчыт, филологическай наука кандидата, 1976 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. Георгий Саввич 1926 с. ыам ыйын 5 күнүгэр Томпо улууhугар төрөөбүтэ. Биллиилээх суруйааччы Анастасия Саввична бииргэ төрөөбүт быраата этэ. 1944 с. педагогическай институкка үөрэнэ сылдьан, баҕа өттүнэн, Аҕа дойду үлуу сэриитигэр барар. Фроҥҥа хайдах быhыыга-майгыга сылдьыбытын Георгий Саввич төрүт […]

Никифоров И.П.

НИКИФОРОВ ИСАЙ ПРОКОПЬЕВИЧ (1915-1976) … Өстөөх ыарахан снаряда иһиирэн-эҥэлийэн кэлэн эстэн дэлби ыстанар. Мин атаҕым анныттан сири былдьаһар, миигин ирдэһэр. Ол эрээри ханнык эрэ күүс хаххалыырга дылы… Исай Никифоров Саха биллиилээх суруйааччыта, Аҕа дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, суруналыыс, прозаик, поэт Исай Прокопьевич Никифоров төрөөбүтэ 110 сыла. 1915 с. ыам ыйын 1 күнүгэр Исай Прокопьевич Хаҥалас […]

ТыгынДархан

ЛЕГЕНДАРЫЙ ИСТОРИЧЕСКИЙ ТЫГЫН ДАРХАН Методико-библиографическое пособие Составила Гаврильева Г.М. Тыгын — подлинная историческая личность, жившая в конце XVI — первой четверти XVII в., могущественный родоначальник кангаласских якутов. По преданиям, владел земля­ми около озер Сайсары, Юрюнг Кёль, Ытык Кёль на долине Туймаада. Держал много конного и рогатого скота, воинов, холопов и прочей прислуги. В 1740-х годах […]

Сметанин Тимофей Егорович

Сметанин Тимофей Егорович (1919-1947 гг.) Тимофей Егорович 1919 с. сэтинньи 25 күнүгэр  Кэбээйи оройуонун Тыайа нэhилиэгэр төрөөбүтэ. Оскуолаҕа хойутаан, төрөппүттэриттэн көҥүлэ суох, 11 сааһыгар 1930 с., үөрэх дьыла бүтэрэ чугаһаабытын кэннэ киирбит. 1933 с. ситиһиилээхтик төрдүһү бүтэрбит. 13 сааһыгар Калинин аатынан холкуос көмөлөһөөччү суотчутуннан анаммыт. Онтон Намҥа киирэн, суотчут кууруһун бүтэрэн, 1934 с. олунньуттан холкуоһугар […]

Петр Николаевич Тобуруокап

Петр Николаевич Тобуруокап (1917-2001) 1957 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун, кэлин Саха Республикатын Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. Саха Республикатын народнай поэта. Петр Николаевич 1917 с. алтынньы 25 күнүгэр Үөhээ Бүлүүгэ Opohy нэhилиэгэр төрөөбүтэ. Бүлүүтээҕи Н.Г. Чернышевскай аатынан педагогическай училищены үөрэнэн бүтэрбитэ. 1937 с. Дьүллүкү, Ороһу, Нам нэһилиэктэригэр учууталлабыта. 1941 с. Токойу ситэтэ суох оскуолатыгар дириэктэрдиир.  Кини 1945 […]

Саввин Степан Афанасьевич

Степан Афанасьевич Саввин -Күн Дьирибинэ (1903-1970) Степан Афанасьевич Саввин-Күн Дьирибинэ-сатирик-поэт, тылбаасчыт, үгэhит, гражданскай уонна Aҕa дойду Улуу сэриитин кыттыылааҕа, 1943 сылтан ССРС Суруйааччыларын союhун чилиэнэ. 1903 с. ахсынньы 24 күнүгэр Боотур үус (билиҥҥинэн Чурапчы) улууhугар  Болтоҥо нэһилиэгэр дьадаңы дьиэ кэргэңңэ төрөөбүтэ. Оскуолаҕа аҕыс саастааҕар үѳрэнэ киирбитэ. 1920 сыллаахха Чурапчы түөрт кылаастаах училищетын бүтэрбит уонна 1919-1920 […]