БАТАС МӨНДҮКЭЭН
Моисей Ефимов
Кырдьыга Тыгын кырдьаҕас
Кыһыйыаҕын кыһыйар.
Түһээн даҕаны дьэ адьас,
Баттаппатах суолугар
Бүгүн кини түбэстэ,
Харыс хаалла, сүөм түстэ.
Албан аатын үрдэтээри,
Баайын-дуолун үксэтээри,
Yrүc aҕa уустарын
Үтүөлэрин-ааттаахтарын
Өлөртөлөөн өрөгөйө өрүүтүн өрөгөйөрө.
Ону баара уонча саастаах
Уолчаан биирдэ умса уурда.
Ол оҕоттон тoҕyc аттаах
Боотураата дьулайда.
Бэргэн оҕус бараттарда,
Кустук оҕун кумалаттарда.
Дьз ол кимий? Ким оҕотой?
Соҕотох кугас ынахтаах
Булчут Көччөх Төрөлөй
Батас Мөндүкээн днэн ааттаах,
Уоһаҕа куура илик
Уу-ньулдьаҕай уола эбит.
Аар тайҕаҕа тахсан уолчаан
Аарыма тайаҕы охторбут,
Үлүскэнник бултаан-алтаан
Үөрэн аал-уот оттуммут.
Үтэһэни тула аспыт,
Сыаны, итири саллыбыт.
Дьэ ол кэмҥэ Тыгын Тойон,
Тоҕус хоһуун дьонунуун,
Дьоруо атынан ойутан
Кэлэн, тула холоруктуу,
Ытыалыыр ол бэдиккэ
Үөc-батааска биэрбэккэ.
Сындыыс курдук сытыы охтор Сындалыпа сыыйыллаллар.
Уол ону сабыта охсор,
Хабан ылар, тосту тутар.
Кыҥаан, Тыгын ыта сатыыр,
Кыайан таппат, оҕун барыыр.
Онно олус кыһыйан
Уолга саба сырсаллар,
Төбүрүөннүү тулалаан
Төгүрүйэн туталлар.
Хамсалыы эрийэннэр
Хатыһынан кэлгийэллэр.
Онтон Тыгын уоскуйан
Оргууй үөһэ тыыммахтыыр,
Оҕорук өйө уһуктан
Уолу тула хаампахтыыр.
Күһүгүрээн күлэн ылар,
Күө-бааччы саҥа аллайар:
«Бөҕө, күүстээх, эр бэрдэ
Мөндүкээнтэн тахсыыһы.
Этин-сиинин ситиитэ
Мин туттарыам кылыһы:
Үөлэр үҥүү үүннэриниэм*.
Охсор батас оҥостуом».
Ол эрээри, Тыгын, бүгүн
Күөскүн эрдэ өрүннуҥ.
Мөндүкээн xahaн даҕаны
Тоҕуо cyoҕa кыа хааны.
Боотураат да буолуо суоҕа,
Эйигиттэн куотуоҕа.